Xu hướng và cấu trúc thị trường: đỉnh, đáy, BOS và CHoCH dễ hiểu
“Xu hướng là bạn” là câu cửa miệng của trader, nhưng làm sao biết xu hướng đang là tăng, giảm hay đi ngang mà không đoán mò? Cách khách quan nhất là đọc cấu trúc thị trường: thứ tự các đỉnh và đáy giá tạo ra. Đây cũng là nền tảng của phương pháp Smart Money Concepts (SMC) mà nhiều trader vàng đang dùng.
Đỉnh, đáy và bốn nhãn cần nhớ
Giá không đi theo đường thẳng mà đi thành từng nhịp: lên, điều chỉnh, rồi lên tiếp (hoặc xuống tiếp). Mỗi lần giá quay đầu tạo ra một đỉnh (swing high) hoặc đáy (swing low). So sánh đỉnh, đáy mới với cái trước đó, ta có bốn nhãn:
📩 Giá vàng và tin nóng, nhận sớm nhất trên Telegram
Kênh Vàng 24 News: bản tin 7:30 sáng, giờ ra tin mạnh, giá vàng hôm nay. Miễn phí.
Vào kênh Telegram| Nhãn | Nghĩa | Gợi ý |
|---|---|---|
| HH (Higher High) | Đỉnh cao hơn đỉnh trước | Bên mua mạnh |
| HL (Higher Low) | Đáy cao hơn đáy trước | Bên mua đỡ giá sớm hơn |
| LH (Lower High) | Đỉnh thấp hơn đỉnh trước | Bên bán chặn sớm hơn |
| LL (Lower Low) | Đáy thấp hơn đáy trước | Bên bán mạnh |
- Xu hướng tăng: chuỗi HH và HL nối tiếp nhau.
- Xu hướng giảm: chuỗi LH và LL nối tiếp nhau.
- Đi ngang: đỉnh, đáy lẫn lộn, hoặc LH xen HL (biên độ co hẹp dần).
Ví dụ trên XAUUSD khung D1
Biểu đồ kể lại sáu tháng của giá vàng qua cấu trúc:
- Tháng 7: đi ngang, biên độ co hẹp. Sau đỉnh 4.382 USD (17/06), giá tạo các đỉnh thấp dần (LH 4.203 rồi 4.166) và đáy cao dần (HL 3.942, 3.959, 3.996). Không bên nào thắng hẳn.
- 05/08: phá cấu trúc đi lên. Giá đóng cửa 4.278 USD, vượt đỉnh 4.166 USD của ngày 22/07. Vùng tích luỹ kết thúc, giá chạy một mạch lên đỉnh 4.697 USD (25/08).
- Tháng 10: dấu hiệu đổi chiều. Sau nhịp giảm về đáy 4.066 USD (07/10), giá hồi lên 4.217 USD (12/10), thấp hơn hẳn đỉnh 25/08, tức là một LH. Ngày 22/10, giá đóng cửa 4.024 USD, thủng đáy 4.066 USD. Đó là CHoCH: cấu trúc tăng bị phá, và giá rơi tiếp xuống 3.870 USD vào ngày 30/10.
BOS và CHoCH là gì?
- BOS (Break of Structure, phá cấu trúc): giá đóng cửa vượt qua đỉnh (hoặc đáy) gần nhất cùng chiều xu hướng đang có. Trong xu hướng tăng, mỗi lần giá vượt đỉnh cũ là một BOS, xác nhận xu hướng còn tiếp diễn.
- CHoCH (Change of Character, đổi tính chất): giá đóng cửa phá đỉnh hoặc đáy theo chiều ngược lại. Trong xu hướng tăng, giá thủng đáy HL gần nhất là CHoCH, tín hiệu đầu tiên cho thấy xu hướng có thể đã đổi.
Trên biểu đồ, BOS vẽ nét liền, CHoCH vẽ nét đứt. Lưu ý chữ “có thể”: một CHoCH chỉ là cảnh báo. Xu hướng giảm thật sự được xác nhận khi tiếp theo xuất hiện LH và LL.
Vì sao phải chờ giá đóng cửa?
Giá vàng rất hay đâm qua đỉnh, đáy cũ bằng râu nến rồi quay lại ngay (quét thanh khoản). Chỉ tính là phá cấu trúc khi thân nến đóng cửa bên kia mức giá. Ở ví dụ trên, cả BOS ngày 05/08 lẫn CHoCH ngày 22/10 đều là giá đóng cửa của nến D1.
Cấu trúc khác nhau theo khung thời gian
Cùng một thời điểm, D1 có thể đang tăng trong khi H1 đang giảm (vì H1 chỉ đang ở nhịp điều chỉnh của D1). Cách làm phổ biến:
- Dùng khung lớn (D1, H4) để xác định xu hướng chính và vùng giá quan trọng.
- Dùng khung nhỏ (H1, M15) để tìm điểm vào: ví dụ chờ một CHoCH trên M15 theo chiều xu hướng H4, ngay tại vùng hỗ trợ hoặc kháng cự.
Đây cũng là ý tưởng phía sau các bot giao dịch XAUUSD của Vàng 24h: xác định bối cảnh ở khung lớn, tìm tín hiệu ở khung nhỏ và luôn có dừng lỗ ngay từ đầu.
Những lỗi hay gặp
- Đánh dấu quá nhiều đỉnh, đáy nhỏ. Mỗi gợn sóng đều là đỉnh, đáy thì cấu trúc thành nhiễu. Chọn những điểm quay đầu rõ ràng.
- Vào lệnh ngược xu hướng chỉ vì một CHoCH ở khung nhỏ. CHoCH trên M5 ngược xu hướng D1 thường chỉ là một nhịp điều chỉnh.
- Bỏ qua quản lý vốn. Phân tích cấu trúc đúng vẫn có lúc thua. Quản lý vốn mới là thứ giữ tài khoản sống sót qua những lần sai.
Bài viết chỉ nhằm mục đích hướng dẫn và giáo dục, không phải khuyến nghị đầu tư. Giao dịch vàng và CFD dùng đòn bẩy có rủi ro cao, bạn có thể mất toàn bộ số tiền đã nạp; chỉ giao dịch bằng tiền bạn chấp nhận mất. Chart trong bài được Vàng 24h vẽ từ dữ liệu giá XAUUSD thật.
